Vrijdag kwam Roblox wederom in het nieuws. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) gaat onderzoek doen naar de risico’s die kinderen lopen door Roblox te spelen. Er zijn zorgen over intimidatie, pesterijen en verslavende elementen. Nu ben ik een moeder van twee kinderen van 8 en 12 jaar, dé doelgroep van Roblox, dus ik wilde graag mijn gedachten hierover met jullie delen. Als moeder, als gamer, als mens.
Mijn oudste zoon speelt al een hele tijd Roblox. Hij genoot als acht-jarige van alle spelletjes waarbij je gewoon van een glijbaan moest glijden, dingetjes moest vezamelen of een huisje kon bouwen. Er waren ook wat betaalde elementen, zoals extra spulletjes, maar na wat uitleg dat hij dit niet kon en mocht kopen was het daarmee ook okay. De chatfunctie heeft hij nooit gebruikt. Sterker nog, hij speelde het eigenlijk alleen op de Xbox (werkte eigenlijk niet zo goed) en hij had geen idee hoe je vrienden moest maken of kon chatten.
Nu, jaren later speelt hij het nog steeds, net als zijn zusje. Zijn zusje is graag bezig met meidenspelletjes, zoals een soort fasionshow en spelletjes die lijken op Kpop Demon Hunters. Hij speelt liever Steal Brainrot en dat soort spellen. Ze hebben een eigen account en beide hebben een leeftijdsrestrictie. Toch heb ik in de afgelopen jaren gemerkt dat die leeftijdsrestrictie soms te weinig werkt. Ineens hadden ze toch weer een horrorgame te pakken, terwijl ze daar nog te jong voor waren en nog steeds zijn. Goed, die horrorgames vond ik dan nog niet eens het ergste.
Goed om nog even te melden, is dat wij Roblox hier in huis hebben geblokkeerd op ons netwerk. Dat betekent dat bij ons thuis niemand Roblox kan spelen. We hebben dit besluit bijna een jaar geleden genomen toen we merkten hoe ernstig onze zoon verslaafd was aan een spelletje op Roblox. Hij speelde iets waar hij non-stop getriggerd werd om langer te blijven spelen, elke dag in te loggen en vooral niet te vergeten om aanwezig te zijn tijdens speciale events, “want straks kun je het niet meer krijgen!”. Er zat zelfs een gokelement in, vergelijkbaar met een lootbox. Je kon een mysterybox kopen van in-game geld (of natuurlijk Robux) en dan nog had je geen garantie op datgene wat je wilde hebben. Gokken dus.
Hier begonnen onze zorgen over Roblox flink toe te nemen. Hij was boos als hij niet kon spelen, al zijn vrienden speelden het ook, het was niet eerlijk. Na heel veel doorzettingsvermogen en volhardendheid leek het te helpen. De jongste vond het maar flauw, maar kon niet anders dan zich erin te berusten. Bij anderen thuis speelden ze het nog wel eens, maar dan kon het ook heel gezellig zijn. Samen met een vriendje of vriendinnetje een spelletje spelen, dat deed ik vroeger ook. Het zorgt voor verbinding, herkenning en soms zelfs samen emoties reguleren.
Het afgelopen jaar kwam Roblox steeds meer in opspraak. Kinderen werden via de chat gepest, gelokt, geïntimideerd op verschillende nare manieren en met nare intenties. Er leek even niet eens aandacht te zijn voor het verslavende element. Dit zorgde ervoor dat steeds meer kinderen in ons netwerk de game niet meer mochten spelen. Enerzijds heel fijn om hierin niet meer alleen te staan, anderzijds ook lastig, want de drang om het te spelen bleef. Het was immers altijd zo gezellig! En in de oorsprong was Roblox ook heel leuk. Allerlei verschillende games in veel verschillende thema’s waardoor er voor ieder kind wel iets aanspreekt. Ze konden online met vriendjes en vriendinnetjes spelen, hier thuis vaak met videobellen aan om samen te kletsen.
Wat me dwarszit is dat er nu spelmakers zijn die misbruik maken van de ongeremdheid van kinderen (en volwassenen). Kinderen hebben geen rem om tegen zichzelf te zeggen dat ze moeten stoppen met spelen, dat het niet gezond is om steeds weer in te loggen. Zelfs volwassenen vinden dit moeilijk, want het doet een aanspraak op je zelfbeheersing en we hebben allemaal wel iets waarvan we soms denken “als ik daar nou eens mee zou stoppen”. Overigens is dit niet alleen in Roblox, maar ook Fortnite maakt gebruik van het succes van alle losse spelletjes van Roblox. Ook daar zijn spellen waar je dagelijks moet inloggen voor beloningen.
Dat dagelijks inloggen is natuurlijk niet nieuw. Farmville, Township, al decennia lang houdt het ons in de greep. Inmiddels speel ik dit soort spellen niet meer, maar ook ik heb echt heel erg lang Farmville gespeeld via Facebook. Zelfs Animal Crossing: New Horizons heeft een soortgelijk idee ingebouwd waar je dagelijks iets anders vindt in de winkeltjes. Alles om ervoor te zorgen dat je elke dag blijft spelen. En als je kinderen dan ook nog gaan chatten met nare mensen dan is de maat toch wel vol. Onze kinderen hebben dus eigenlijk nooit echt gebruik gemaakt van die chatfunctie, maar ik kan me goed voorstellen dat er kinderen zijn die dit wel doen. Het is makkelijk om zo contact te maken met kinderen die dezelfde interesses hebben. Als het ten minste kinderen zijn, want ook hier kun je dus niet zo zeker van zijn.
Ik kan er nog uren over doorpraten, maar dat zal ik jullie besparen. Wat ik hoop is dat het onderzoek van de ACM goede maatregelen gaat opleveren. Roblox zegt zelf al de leeftijdscontrole voor chatten te hebben toegevoegd, maar dat is natuurlijk echt niet voldoende. Dat neemt de risico’s wat mij betreft onvoldoende weg en doet nog helemaal niets aan de verslavende elementen. Een leeftijdscontrole neemt het gokken en de afhankelijke makende spelletjes niet weg. Dus, ACM, ga maar even flink onderzoek doen naar Roblox en zorg ervoor dat de spelletjes ook weer leuk zijn zonder gokken, afhankelijkheid en chats.
